Ông Trần Kim Cương, Phó giám đốc chi nhánh CMC Software, giới thiệu các loại công việc mà sinh viên CNTT có thể làm và những yêu cầu cụ thể của từng loại công việc. Ông khuyên sinh viên nên xác định rõ loại công việc mà mình muốn theo đuổi ngay từ năm thứ hai để có kế hoạch trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cần thiết và phù hợp.

“Sinh viên cần biết các ngôn ngữ lập trình nhưng vì công nghệ, ngôn ngữ luôn thay đổi nên việc nắm vững kỹ năng lập trình là rất cần thiết. Lúc bắt đầu công việc, nếu nắm được các kỹ năng lập trình sẽ rút ngắn được thời gian đào tạo bổ sung. Nếu có ý định làm quản trị dự án, sinh viên phải chịu khó trang bị thêm kiến thức kinh tế và kỹ năng quản trị,” ông Cương nói.

Theo ông Phí Anh Tuấn, Giám đốc chi nhánh CMC phía Nam, sinh viên CNTT hiện nay có nhiều cơ hội tham gia vào “cuộc chơi phân công lao động mới”. Việc phát triển công nghệ đã giúp con người có thể tương tác toàn cầu thông qua Internet. Về nguyên tắc thì bất cứ ai có ý tưởng, sản phẩm CNTT tốt đều có thể tiếp cận với thị trường thế giới.

Với tình cảm và kinh nghiệm của một người hoạt động trong lĩnh vực CNTT gần 20 năm, ông Tuấn tâm sự : “Lập trình viên Việt Nam ngoài việc giỏi chuyên môn và ngoại ngữ, cần phải hiểu biết về văn hóa của nước đối tác, có kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế và nhất là phải khắc phục được sự hạn chế trong cách nghĩ, cách làm thì mới có thể thành công trong môi trường quốc tế và chuyên nghiệp.”

Ông Tuấn cũng thẳng thắn chia sẻ nhiều vấn đề mà sinh viên đang rất quan tâm:

- Những sinh viên có ước mơ làm ra sản phẩm cần phải hướng tới tính độc đáo hoặc có đột phá về công nghệ và quan trọng nhất là phải có tính ứng dụng, nên tránh xu hướng bắt chước hoặc quá thích bay bổng, thể hiện khả năng cá nhân mà ít chú ý đến sự tiện dụng, tính ứng dụng của sản phẩm. Hình thức của sản phẩm cũng phải được chú trọng, không nên đơn giản hóa hay quá thiên về kỹ thuật hoặc vẻ đẹp chỉ theo cách nhìn của người Việt.

Để nắm bắt cơ hội và biến ý tưởng thành hiện thực, sinh viên nên có tinh thần hợp tác, đặc biệt là hợp tác với các nhà đầu tư tài chính để biến ý tưởng thành sản phẩm – tránh xu hướng muốn tự mình phát triển ý tưởng vì e ngại mất ý tưởng hay bản quyền. Vì thế, khi có ý tưởng mới, cần học cách lập dự án để mời các nhà đầu tư tài chính tham gia, có tinh thần chia sẻ lợi nhuận thu được từ sản phẩm nếu dự án thành công cũng như nắm vững luật khi tham gia hợp tác.

- Để có thể hòa nhập vào sự phân công lao động toàn cầu, ngay từ khi còn ở trường sinh viên nên tìm hiểu tính chuyên nghiệp của môi trường làm việc quốc tế. Trong đó, lấy công việc và kết quả công việc làm nền tảng và trọng tâm cho việc hành xử cá nhân và phối hợp nhóm. Tuân thủ nghiêm túc những quy định, luật chơi đã đề ra. Giữ vững sự cam kết trong việc phối hợp công việc và luôn xem thời gian hoàn thành công việc là một tiêu chí quan trọng.

Tránh việc xây dựng luật chơi trên nền tảng mối quan hệ hoặc để mối quan hệ này tác động, ảnh hưởng đến kết quả cũng như hiệu quả của công việc. Việc quá đề cao mối quan hệ trong công việc sẽ dễ dẫn đến việc phá vỡ những cam kết và luật chơi đã thỏa thuận khi xảy ra bất đồng với người lãnh đạo hay đồng nghiệp, cũng như dễ “du di”, bỏ qua những sai sót của đồng nghiệp khi mối quan hệ trở nên thân thiết.

Đây là một trong những nguyên nhân làm giảm năng suất lao động của lập trình viên Việt Nam khi làm việc theo nhóm và cũng là điểm phát sinh rủi ro cho doanh nghiệp trong trường hợp một vài nhân viên vì xích mích với đồng nghiệp mà không hợp tác, thậm chí bỏ việc mà không hề quan tâm đến tiến độ công việc sẽ bị chậm trễ, làm công ty mất uy tín với khách hàng.

- Việc chia sẻ kiến thức cũng đặc biệt quan trọng. Một số lập trình viên có thói quen ít chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm cho đồng nghiệp mà thường muốn giữ làm “tài sản riêng” cho mình. Nhiều bạn thiếu tự tin khi làm việc với kỹ thuật viên nước ngoài, ít phát biểu ý kiến riêng, ngại đề xuất các biện pháp. Nhưng ngược lại, khi đạt được một số thành quả thì một số lại sớm có tâm lý tự mãn.

- Trau dồi và giữ gìn sức khỏe cũng là yếu tố quan trọng giúp cho bạn trẻ thành công.  Đa số người Việt Nam có thể lực yếu nên năng suất lao động sẽ giảm nhanh sau một thời gian dài làm việc với áp lực cao. 

Tại buổi giao lưu, các báo cáo viên đã giúp sinh viên cảm nhận được tính chuyên nghiệp trong sự hành xử của lập trình viên nước ngoài qua một dẫn chứng về việc các kỹ sư Nhật không tự ái mà vẫn giữ nguyên phong cách, thái độ làm việc chăm chỉ, vui vẻ dù bị lãnh đạo từ Nhật sang phê bình nặng nề do để chậm tiến độ dự án một tuần (mặc dù trước đó nhóm kỹ sư này đã làm việc với cường độ 14 giờ/ngày trong suốt một tháng trời).